De rol van pranayama in kundalini yoga

Prana is het eerste wat je kwijtraakt als je onder druk staat. Bij stress, bij spanning, als iets spannend is of als je verdrietig bent, gaat je adem omhoog en wordt hij korter. Soms houd je hem zelfs even vast zonder het te merken. En met je adem verlies je ook je energie en je ruimte.

Door kundalini yoga leer je beter ademen. Je merkt eerder wanneer je adem verandert, en je leert wat je kunt doen om hem weer te laten zakken en te laten stromen. Daardoor kun je makkelijker omgaan met de dingen die op je pad komen. Niet omdat ze verdwijnen, maar omdat je meer ruimte en energie hebt om erbij te blijven.

• Meer energie. Door dieper en actiever te ademen komt er vitaliteit vrij. Veel mensen voelen zich na een ademhalingsoefening wakkerder en helderder.
• Meer ruimte in het lichaam. Je borstkas, buik en ribben leren weer bewegen. Spanning die je vasthield, kan zakken. Je voelt letterlijk meer ruimte om te zijn.
• Een rustiger zenuwstelsel. De adem is de brug tussen lichaam en geest. Verander je de adem, dan verandert er ook iets in hoe je je voelt.
• Meer bewustzijn. Door je adem te volgen kom je uit je hoofd en in je lijf. Je merkt eerder wat er in je speelt.

In kundalini yoga combineren we de adem met houdingen, beweging, geluid en mudra’s, zodat deze effecten elkaar versterken.

• Je bepaalt altijd je eigen tempo. Je mag zachter, korter of tussendoor stoppen.
• Stoppen mag altijd. Word je duizelig, voel je tintelingen of wordt het onprettig? Ga terug naar rustig ademen door je neus. Dat is luisteren naar je lichaam, geen falen.
• Een les is geen intensieve ademsessie. De oefeningen zijn korter, onderdeel van een geheel en altijd doseerbaar.

Lange diepe ademhaling. De basis van alles. Je ademt langzaam in via buik, borst en sleutelbeen, en in omgekeerde volgorde weer uit. Het kalmeert, vergroot je longcapaciteit en brengt je aandacht naar binnen.

Vuurademhaling (Breath of Fire). Een ritmische, snelle ademhaling door de neus, in een gelijkmatig ritme. De navel trekt bij de uitademing naar de wervelkolom en komt bij de inademing weer naar voren. Het is een energiegevende ademhaling die je concentratie en vitaliteit verhoogt.

Vuurademhaling wordt vaak gelijkgesteld aan Kapalabhati, maar het zijn twee verschillende oefeningen. Bij Kapalabhati adem je met kracht uit en volgt de inademing vanzelf. Bij vuurademhaling adem je gelijkmatig krachtig uit en krachtig in. Dat lukt pas goed als je Kapalabhati onder controle hebt en echt met je navel werkt. Veel mensen zijn gewend om hoog, vanuit de borst, te ademen. Ga je dan meteen over op vuurademhaling, dan kun je gaan hyperventileren. Daarom bouwen we stap voor stap op:

• Ben je nieuw, dan begin je met de ademhaling met de tong uit, zoals een puppy hijgt. Zo voel je in alle rust hoe je navel beweegt, terwijl de rest van de klas een andere oefening doet
• Beweegt je navel goed? Dan ga je verder met Kapalabhati, met gesloten mond. Je ademt met kracht uit en de inademing volgt vanzelf.
• Na ongeveer een jaar ga je verder met de vuurademhaling.

• Zo ervaar je eerst hoe het voelt, en pas daarna voeg je meer toe. Er is dus geen haast

Wisselende neusgatademhaling. Je sluit afwisselend het ene en het andere neusgat af. Balancerend en kalmerend, vaak als voorbereiding op meditatie.

Sitali en Sitkari. Koelende ademhalingen: inademen door een opgerolde tong (Sitali) of door de tanden (Sitkari). Ze koelen het lichaam en kalmeren geest en emoties.

Gesegmenteerde ademhaling. De in- of uitademing in korte delen. Traint focus en geeft een ander gevoel van aandacht.

Ademretentie. De adem kort vasthouden na in- of uitademing. Altijd zacht en nooit forceren. Het geeft vaak een diepe stilte.